Anasayfa Blog KDV İADESİ NEDİR? NASIL İADE ALINIR?

KDV İADESİ NEDİR? NASIL İADE ALINIR?

26 Temmuz 2021 Pazartesi
KDV İADESİ NEDİR? NASIL İADE ALINIR?

KDV İADESİ NEDİR? NASIL İADE ALINIR?

Katma Değer Vergisi (KDV) nedir? Sorusunun cevabıyla yazımıza başlayalım. Katma değer en özet haliyle ‘Satılan mal – hizmet bedeli’ – ‘Alınan mal – Hizmet Bedeli’ dir. Katma değer verisi ise sektöre ve alınan hizmete göre değişiklik gösterir.  Katma Değer Vergisi (KDV) vergi mükellefinin ortaya çıkardığı katma değer üzerinden aylık olarak ödenen vergi türünün adıdır. Başka bir değişle KDV ürün veya sunulan hizmetin alıcısına ulaşana kadar geçen zamanki değer artışı adı olarak ta yazabiliriz.  Türkiye’de KDV oranları yüzde 1, yüzde 8- ve yüzde 18 olarak hesaplanmaktadır. Ülkemizde genel uygulama yüzde 18 katma değer vergisi oranıdır.  Farklı iş kolu olarak restoran, otel gibi hizmet sektörleri bazı istisnalar haricinde KDV oranı yüzde 8 uygulanır. Ülkemizde KDV hesaplaması iki formülle yapılır. Bu iki formülü de KDV dahil hesaplama ve KDV hariç hesaplama formülü olarak sıralayabiliriz. KDV beyannamesi mali müşavirler tarafından hazırlanır. KDV beyannamesi her ayın 26. Gününe kadar verilebilir. Buna bir örnek yazmak gerekirse ocak ayının KDV beyannamesi bir sonraki şubat ayının 26. Sına kadar hazırlanır ve ödemesi yapılır. Beyannamenizde ödeyeceğiniz KDV tutarı çıkmasa bile beyannamede damga vergisi ödemesi olacaktır.

KDV iadesi nedir? 

Bu bilgileri yazdıktan sonra sıkça sorulan sorulardan biri olan KDV iadesiyle ilgili konu hakkında da bilgi vermek gerekirse,

Katma Değer Vergisi (KDV) iadesi vergiye tabii olan mükellefler için devletin sunmuş olduğu bir istisna ya da teşvik anlamına gelmektedir. Bu sistem KDV’nin içinde barındırdığı indirim mekanizması ve mahsup satış yapılan son tüketicinin dışındaki kişilerin üzerine verginin kalmamasını sağlar. KDV iadesi uygulaması farklı durumlarda ortaya çıkartabilir. Bazı faaliyet türleri içinde yer alan mal ve hizmet türleri satışlarında Katma Değer Vergisi çok düşük veya hiç olmadan gerçekleştirilir. Bu gibi mal ve hizmet alımında satıcı kendinden önceki aşamadan doğan alım ve satım işlemlerinden aldığı Katma Değer Vergisini alıcıya yansıtamaz. Ortaya çıkan vergi satıcının üzerin kalır. Bazı istisnai durumlarda ise alıcı yasal yükümlülükleri aracılığıyla satıcıya KDV’nin bir kısmını ödeyemez, ilgili vergi dairesine yatırmak zorunda kalır. Bu gibi bir durumda KDV iadesi uygulaması devreye girer. Katma Değer Vergisi mevzuatına göre KDV iadesi hakkı doğuran başlıca işlemleri de yazmak gerekirse,

İhracat istisnası, değerli maden arama işletmesi, liman ve havaalanı işletmesi, uluslararası taşımacılık hizmetleri. Boru hatları ile taşıma işlemi, petrol arama faaliyetleri, teşvik belgeli yatırım malları ve engelli araç teslimi sayılabilir.

 

Katma Değer Vergisi (KDV) iadesini kim veya kimler alabilir? 

Öncelikle KDV iadesi her sektörü kapsayan bir uygulama değildir. Yukarıda da yazdığımız gibi öncelikli olarak hizmet ihracatı yapan kişiler veya kurumlar KDV iadesi alabilir. Mal ya da hizmetlerin yurt dışı için hazırlanmış olması, durumunda kanuna uygun olarak gerçekleştirilen bu çalışma KDV iadesi alabilmeye imkân sunar. Bazı özel durumlarda Maliye Bakanlığı vergi alacağını garantiye almak için vergi mükellefi tarafından kesilmiş olan oranda KDV kesintisi yapma hakkı verilebilir. Mal veya hizmet üreten kişi veya kişiler tüm gerekli dosyaları yapılan kesinti miktarlarını ve istenilen evrakları tamamlamaları halinde ilgili vergi dairesi üzerinden KDV iadesi talebinde bulunma imkânı sunuluyor.     

 

 KDV iadesi talep zamanı nedir?

Kanunda belirtilen ’İndirimli Oranı Tabii İşlemlerden’ kaynaklanan Katma Değer Vergisi iade taleplerinin indirimli orana tabii işleminin gerçekleştiği yılın izleyen yılın sonuna kadar vergi dairesinden talep edilmesi gerekmektedir.

Vergiye tabii işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilmeyen Katma Değer Vergisi işleminin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara KDV iadesi yapılır.  Katma Değer Vergisi iadesi içinde bazı evrakların hazırlanması gerekmektedir. Bu evraklardan da kısaca bahsetmek gerekirse, öncelikle KDV iadesi talep dilekçesinin hazırlanması gerekiyor. Mal, hizmet ve satış faturaları listesinin hazırlanması, gümrük beyannamesi, ihracatın gerçekleştirildiği dönemi ait indirilecek Katma Değer Vergisi listesi. Yüklenen Katma Değer Vergisi listesi ve iadesi talep edilen KDV hesaplama tablosunun hazırlanması gerekiyor.

KDV iadesinde esas alınan 3065 sayılı kanunun 13. Maddesine göre iade talebinde bulunanlardan istenecek belgeleri yazmak gerekirse

Öncelikle standart iade talep dilekçesinin doldurulması gerekmektedir. İstisnanın beyan edildiği döneme ilişkin indirilecek KDV listesinin hazırlanması, iade hakkı doğuran işleme ait yüklenilen KDV listesinin hazırlanması, iadesi talep edilen Katma Değer Vergisi hesaplama tablosunun hazırlanması ve vergi dairesinden alınan istisna belgesinin örneğinin hazırlanması.

İlgili kanunun 29. Maddesine göre iade talebinden bulunanlardan istenecek belgelerden bahsetmek gerekirse,

Daha önceki maddelerde olduğu gibi bu maddeden de yararlanmak isteyen mükellefler standart iade talep dilekçesini hazırlanması gerekiyor. İndirimli orana tabii işlemlerin yapıldığı yılda söz konusu işlemlere ait alış ve satış faturaları ve benzeri belgelerin listesinin hazırlanması. Yıllık iade tutarının hesaplanmasına ilişkin tablonun hazırlanması. Yıl içinde mahsup edilen tutarın aylık olarak gösterildiği tablonun hazırlanması. İadenin talep edildiği izleyen yılın ilk döneminden iadenin talep edildiği döneme kadar aylar itibariyle devreden Katma Değer Vergisi tutarını gösteren tablonun hazırlanması gerekmektedir.

Yukarıda yazılan iade işlemleriyle ilgili izlenecek yolları ve hazırlanacak evrakları internet üzerinden KDV iadesi talep etmek isteyenler içinde izlenecek yoldan kısaca bahsetmek gerekirse

İnternet Vergi Dairesi’ne kullanıcı kodu ve şifrenizle giriş yaparak işlemleri sırasıyla yapmaya başlayabilirsiniz. Burada E Beyanname, Bilgi Girişi, Dilekçe, Sorgulamalar Gelir – kurumlar Vergisi iade Talebi Girişi (GEKSİS)  kılavuzu ile birlikte KDV mükelleflerinin 2010 yılı ocak vergilendirme döneminden itibaren gerçekleşen iade hakkı doğuran işlemlerden kaynaklanan KDV iade taleplerini kolaylıkla elektronik ortamdan yapabilirler.

(Yukarıdaki yazılarda ve kanun maddelerinde sıkça adından bahsedilen ‘Yüklenilen KDV’ de bahsetmek gerekirse (KDV kanunu uyarınca iade hakkı tanınan işlemlerle ilgili olarak yapılan satışların maliyetini oluşturan girdilerin alımında ödenen KDV tutarı ‘Yüklenilen Katma Değer Vergisini’ oluşturmaktadır. Bu işle ilgili taleplerinde yüklenilen KDV listesi oluşturacaktır.)  Yüklenilen KDV’nin hesaplanmasında da genel yönetim giderleri için yüklenilen KDV’n den istisna mala pay verilmiş olmaktadır.

KDV iadesiyle ilgili sıkça sorulan sorulardan biri olan genel giderler konusunda da kısaca bahsedelim. Katma Değer Vergisi uygulama genel tebliğine göre genel giderler telefon, kırtasiye, posta, ulaşım, konaklama, akaryakıt, elektrik, su, büro malzemeleri, muhasebe, reklam, temizlik malzemeleri, kira gibi birçok kalem sayılabilir.

Yazımızın son bölümünde KDV iadesinde yaşanan temel sorunlardan da kısaca bahsetmek gerekirse,

KDV iade talepleriyle ilgili firma kontrolleri vergi dairelerince manuel olarak yapılmaktadır. Bu durum uzun zaman almaktadır. İade işlemlerinin bir kısım formalite ve kırtasiye işlerinden kurtarılması iade işlemine hız kazandırılması gerekmektedir.

KDV iade işlemlerine standart kazandırılması, uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanan KDV iadesi risk analizi projesi sayesinde iade işlemlerinin mükelleflerin elektronik ortamda gönderecekleri belgeleri esas alarak özet bir rapor halinde vergi dairelerinin kullanıma sunması gerekmektedir.


Paylaş