KDV 2 NEDİR, NASIL DÜZENLENİR? Kdv 2 nedir, nasıl düzenlenir?

KDV 2 NEDİR, NASIL DÜZENLENİR? Kdv 2 nedir, nasıl düzenlenir?

Günlük hayatta, ticaretin her safhasında muhasebe dilinde adını her gün onlarca yüzlerce kez duyduğumuz Katma Değer Vergisi (KDV) 1984 yılında hayatımıza giren, mal ve hizmet tahsilatında, mal veya hizmeti teslim alanın teslim edene ödediği vergi türüdür. Genel anlamıyla bu işlem alıcı ve satıcı arasında gerçekleşir.

Her alanda herkes tarafından genellikle sadece KDV bilinse de “KDV 2” olarak anılan bir vergi işlemi daha vardır.  Bu yazımızda KDV 2 türü vergilendirmeyi her yönüyle işleyeceğiz.

Peki nedir bu KDV 2 

KDV her alanda yaygın olarak kullanılan vergi çeşididir. KDV ödemelerini takip ve kontrol etmek her sektörde kolay değildir. Çünkü faaliyet gösteren sektörün çalışma şekli, alıcı ve satıcıların bulunduğu ülke farklılıkları gibi çok sayıda faktör KDV ödemelerini takip ve kontrol etmeyi zorlaştırabilir. KDV 2 de bu soruna bir çözüm getirmek amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından geliştirilmiş bir ödenek şeklidir. Hizmeti ya da malı satan firmanın yurtdışı merkezli olması gibi durumlarda ilgili yerel devletin KDV vergisi almasını zorlaştırır. Bu durumda, vergi ödemeleri açısından risk meydana gelir. Böyle durumlarda uygulanan KDV 2, ödenecek olan verginin alıcı ve satıcı arasında paylaştırılmasını ya da tamamen satıcının ödemesini sağlayan işlemdir. Hizmeti ya da malı satın alan alıcı, KDV vergisini ödemek amacıyla bunu KDV 2 Beyannamesi yoluyla belirtir ve öder. KDV 2’nin iki farklı çeşidi vardır. İlki kısmi tevkifat, diğeri ise tam tevkifattır. KDV 2 tam tevkifat işleminde, KDV oranının tamamını satın almayı yapan taraf yani alıcı öder. KDV 2 kısmi tevkifat işleminde ise KDV oranı, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmiş oranlarda satıcı ve alıcı arasında paylaştırılır.

Başka bir anlatımla KDV 2’yi şöyle açıklayabiliriz.

Maliye Bakanlığı tarafından, KDV tahsilatında zorluk yaşandığı görüşünde olunan sektörler için yürürlüğe alınan KDV beyannamesi, KDV 2 beyannamesi olarak adlandırılmaktadır.

Harcama üzerinden alınan bir vergi olan KDV kapsamında, ilgili kanun ile belirlenmiş olan mal ve hizmetler ülkemizde en fazla yüzde18 olmak üzere çeşitli oranlarda vergiye tabi bulunmaktadır. Ancak merkezi yurt dışında bulunan yabancı bir firmanın söz konusu olduğu durumlar gibi bazı durumlarda KDV doğuracak işlemi yapan KDV’yi ödeyememekte ya da devlet kimi sektörleri riskli gördüğünden KDV alacağını malı ya da hizmeti satın alan ile paylaştırmaktadır. Her iki durum uygulandığı takdirde de alıcı aynı zamanda vergi sorumlusu haline gelmektedir. Bu durumda başkası adına vergi ödeyecek olan vergi sorumlusu, ödeyecek olduğu vergiyi KDV 2 beyannamesi ile beyan etmektedir.Devletin oluşan KDV’yi alıcı ile satıcı arasında belirli oranlarda paylaştırması ya da tamamının alıcının üzerine kalması durumu KDV Tevkifatı olarak adlandırılmaktadır.

Yukarıdaki yazımızda da ismi geçen KDV beyannamesinin ne olduğuyla ilgili olarak akla gelebilecek soruya yanıt olması için aşağıdaki bilgileri yazmakta fayda var. Buna göre KDV 2 Beyannamesi Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürürlüğe alınan ve KDV tahsilatında zorluk yaşanan sektörler için uygulanmaya başlayan bir KDV beyannamesidir. 2 numaralı KDV olarak bilinir. 

KDV bir tüketim vergisidir. Ülkemizde farklı sektörlerde farklı KDV oranları uygulanır. Ancak bazı durumlarda KDV ödenmesi gereken işlemi yapan taraf, KDV’yi ödeyemez. Bu noktada başkası yerine vergi ödeyecek olan sorumlu taraf, ödeyeceği bu vergiyi KDV 2 Beyannamesi ile ilan eder. KDV 2 Beyannamesi hazırlamak isteyen vergi sorumlularının, Gelir İdaresi Başkanlığının hazırladığı Katma Değer Vergisi formunu eksiksiz bir şekilde siyah ya da mavi tükenmez kalemle doldurmaları gerekir.

KDV 2 Beyannamesi örneğine Gelir İdaresi Başkanlığının Beyanname Formları & Bildirimler sayfasından ulaşabilirsiniz. Bu beyanname, bağlı olunan vergi dairesine elden verilebileceği gibi E-Beyanname şeklinde online olarak da hazırlanabilir. KDV 2 Beyannamesi, ilgili işlemin gerçekleştiği aydan bir sonraki 26’sına kadar beyan edilir ve aynı şekilde ayın 26’sına kadar ödenir. 

Yazımızın bu bölümünde kimlerin KDV2 beyannamesi vereceğiyle ilgili soru aklınıza gelebilir. Bu soruya yanıt olması için; Tevkifata tabi tutulmakta olan KDV, genel bütçeli idareler hariç olmak üzere alıcılar tarafından, tevkifata tabi olan işlemin gerçekleştirildiği tarihi kapsayan vergilendirme dönemine ait KDV 2 beyannamesi ile beyan edilmekte ve ödenmektedir. Genel bütçeli idareler, tevkif etmekte oldukları KDV için sorumlu sıfatı ile beyanname vermemekte, tevkif edilmiş olan KDV muhasebe birimlerince doğrudan gelir kaydedilmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ekindeki cetvellerde yer almakta olan idare, kurum ve kuruluşların tevkifat uygulaması kapsamındaki alımlarına ait bulunan bedeller, genel bütçe ödenekleri dışındaki bir kaynaktan karşılandığı takdirde tevkif edilen KDV idareler, kurumlar ve kuruluşlar tarafından KDV 2 beyannamesi ile beyan edilmekte ve ödenmektedir. KDV mükellefiyetleri olmayan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) mükellefleri, 2 No’lu KDV beyannamelerini kurumlar vergisi yönünden bağlı bulundukları vergi dairelerine vermektedirler. Ancak, bankalar tevkif ettikleri vergiyi ödemeyi yapan şubeler doğrultusunda, şubelerin bağlı bulunmakta oldukları vergi dairesine de beyan edebilmekte ve ödeyebilmektedirler. Bu uygulamayı tercih eden bankaların, tercihlerini bir dilekçe aracılığı ile önceden genel müdürlüklerinin bağlı olduğu vergi dairesine yazılı olarak bildirmeleri gerekmektedir.

KDV 2 Beyannamesi nasıl hesaplanır? Veya KDV 2 Hesaplama Yolları Nelerdir ile ilgili sorulara yanıt olması için yazımıza cevap bölümüyle devam edelim. Buna göre 2 nolu KDV’nin hesaplanma yöntemi KDV 1 ile aynıdır. Sadece ödeme yükümlülüğünün değişmesi nedeniyle alıcı ve satıcı arasında bir düzenleme yapılması gerekir. Bu hesaplamalar için çeşitli KDV hesaplama uygulamaları da kullanabilirsiniz. Ama öncelikle KDV’nin temel olarak nasıl hesaplandığını bilmek sizin için yararlı olacaktır. KDV tutarı hesaplarken; KDV’sini alacağınız tutarı tespit edin. Yasal oranlar olan yüzde 1, yüzde 8 ya da yüzde 18’den söz konusu ürün ya da hizmet için uygun olanı seçin. KDV’sini alacağınız tutarı, uygun KDV oranı ile çarpın.  

Yukarıda ayrıntılı olarak açıklaması ve izlenecek yollarını yazdığımız KDV 2 kapsamına giren işlerle ilgili olarak bilgi yazmak gerekirse, İkametgâhı, kanuni merkezi, iş merkezi ve işyeri Türkiye’de bulunmayanların Türkiye’de verdiği hizmetler ile bunların yurt dışında yaptığı ancak Türkiye’de faydalanılan hizmetler bu kapsamda yer almaktadır. KDV 2 beyannamesinin nasıl verileceğiyle ilgili olarak aşağıdaki bilgileri yazmakta fayda var. Buna göre, Genel bütçeli idareler dışında kalan vergi mükellefleri tevkifatı yapılan vergisi 2 No’lu KDV beyannamesi ile beyan etmekte olup 1 No’lu KDV ödemesi yapılmaması bu durum için bir engel teşkil etmemektedir. Normal koşullarda; ilgili mükellefler tevkifata tabi bulunan beyanda 1015B beyanname kodlu 2 No’lu KDV beyannamesini, gerçek usulde vergi mükellefiyeti olmayanlar da 9015 beyanname kodlu 2 No’lu KDV beyannamesini kullanmaktadırlar.

Peki uzun uzadıya yazdığımız KDV 2 beyannamesinin nasıl düzenlendiğini de anlatmak gerekirse, KDV 2 beyannamesinin “Genel Bilgiler” kısmında, vergi sorumlusu olan mükellefe ait sicil bilgilerinin doldurulacağı satırlar bulunmaktadır. Tevkifat yapan mükelleflerin “Vergi Sorumlusuna Ait Sicil Bilgileri” satırlarını kendi sicil bilgileri ile doldurmaları gerekmektedir.

“Kesinti Yapan Satıcılar” kısmında da kesinti yapılan her bir mükellef itibari ile tevkifat uygulaması kapsamında bulunmakta olan işlemleri yapan satıcı konumundaki mükellef ile ilgili kimlik bilgilerinin, tevkifat kapsamında bulunmakta olan işleme ait matrahın ve tevkifat tutarının kaydının yapılması gerekmektedir.

“Vergi Bildirimi” kısmının “Tam Tevkifat Uygulanan İşlemlere Ait Bildirim” kısmında, işlem bedeli üzerinden hesaplanmakta olan KDV’nin tamamının alıcı tarafından tevkif edildiği işlemler beyan edilmektedir. Tabloda yer alan “İşlem Türü” alanı, bu alana ilişkin işlem türü listesinden seçim yapılarak doldurulmaktadır. “Matrah” alanına işlemin KDV hariç bedelinin, “Oran” alanına da işlemin tabi olduğu KDV oranı girilmektedir. Alıcı tarafından tevkif edilmiş olan KDV tutarını gösteren “Vergi” alanı ise e-beyanname programı tarafından hesaplanmaktadır.

“Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemlere Ait Bildirim” kısmında da Maliye Bakanlığı tarafından kısmi tevkifat uygulaması kapsamına alınması uygun görülmekte ve işlem bedeli üzerinden hesaplanmakta olan KDV tutarının tamamının değil, alıcı tarafından tevkif edilmekte olan kısmının beyanının yapılması gerekmektedir. “Matrah” kısmına KDV hariç işlem bedeli, “Oran” kısmına işlemin tabi olduğu KDV oranı, “Tevkifat Oranı” kısmına da beyanı yapılmakta olan işlem için öngörülmüş olan alıcıların yapacağı tevkifat oranı yazılmaktadır.

İşlem bedeli üzerinden hesaplanmakta olan KDV’ye tevkifat oranının uygulanması sonucunda bulunan ve alıcı tarafından tevkif edilmekte olan tutarı gösteren “Vergi” alanı, e-beyanname programı tarafından hesaplanmaktadır.