Anasayfa Blog GELİR TABLOSU NEDİR?

GELİR TABLOSU NEDİR?

22 Kasım 2021 Pazartesi
GELİR TABLOSU NEDİR?

GELİR TABLOSU NEDİR?

Öncelikle (Gelir Tablosu) bir işletmenin yıl içinde elde ettiği tüm gelirler ile yaptığı giderleri, karşılaştırmalar sonucunda oluşan net kar ve zararı gösteren, böylece şirketin genel durumunu da gözler önüne seren mali tablonun adıdır, şeklinde yazılabilir. Başka bir anlatımla gelir tablosu, işletmenin belli bir dönemde elde ettiği tüm gelirler ile aynı dönemde katlandığı bütün maliyet ve giderleri ve bunların sonucunda işletmenin elde ettiği dönem net karını veya dönem net zararını gösteren tablo şekliyle de anlatılabilir. Gelir tablosu, bir işletmenin belirli bir faaliyet dönemi sonrasında faaliyet sonucunu gösterir. Yani, işletmenin faaliyet dönemine ilişkin olağan ve olağandışı gelir ve giderlerinin toplandığı hesaplardır. Hesap tipi gelir tablosu ve rapor tipi gelir tablosu olmak üzere iki tür gelir tablosu vardır.

Gelir tablosunda mutlaka yer alması gereken bölümlerin başında, işletmenin faaliyet dönemine ilişkin brüt satışları, satış-indirimleri satışların maliyeti, faaliyet giderleri, diğer faaliyetlerden gelir ve kârlar, diğer faaliyetlerden gider ve zararlar, finansman giderleri, olağandışı gelir ve kârlar ve olağandışı gider ve zararlar bölümleri de mutlaka bulunmalıdır.

Konu başlığımız olan gelir tablosu kısımları hazırlanıp incelemeye alındığında herhangi bir tüzel kişiliğin tabloya konu olan dönemde yaptığı faaliyetlerle ilgili detaylar; nerede zarar ya da nerede kar ettiği gibi bilgileri saptamak mümkündür. Gelir tablosu tutulan tüzel kişiliğin hizmet verdiği sektörde karlılık elde edip edemediği, yüklendiği borç miktarı ve varsa önceki dönemlerden kalma yükümlülükleri açıkça görülebilecektir.

Gelir tablosunun tanımıyla ilgili yukarıdaki bilgileri yazdıktan sonra. İşyeri ve şirketler için son derece önemli bu ‘Gelir Tablosu’ nun nasıl hazırlanacağıyla ilgili bilgileri yazalım.

Gelelim yukarıda tanımını ve önemini yazdığımız ‘Gelir Tablosu Nasıl Hazırlanır?’ sorusunun cevabını yazmaya,

Muhasebe için gerekli ve önemi büyük olan gelir tablosu düzenlerken mali tablolarla verilmiş açıklamalar esas alınmaktadır. Bu tablonun düzenlenmesinde esas faaliyetlerden sağlanan gelir ile süreklilik gösteren diğer olağan faaliyetlerden sağlanan gelir ayrı gösterilirken süreklilik göstermeyen olağandışı gelirler de ayrı olarak gösterilir. Buna göre, temel faaliyetler için yapılan giderler ile süreklilik gösteren diğer olağan faaliyet giderleri ve süreklilik göstermeyen olağan dışı giderler ayrı ayrı gösterilir. Gelir tablosunun sağlıklı düzenlenebilmesi için dönem sonlarında; dönem sonu envanter işlemlerini tamamlanır, satılan malların maliyet kaydını yapılır, gider hesapları, yansıtma hesapları kullanılarak ilgili gider hesaplarına aktarılarak kapatılır.

Gelir Tablosu hazırlanırken dikkat edilmesi gereken ilkelerinde olduğu unutulmamalıdır. Bu ilkelerden de yazımızın bu bölümünde bahsedelim.

Gelir tablosu hazırlanmasındaki ilkelerinin amacı; satışların, gelirlerin, satışlar maliyetinin, giderlerin, kar ve zararlara ait hesapların ve belli dönemlere ait işletme faaliyeti sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır. Bütün satışlar, gelir ve karlar ile maliyet, gider ve zararlar brüt tutarları üzerinden gösterilir ve hiçbir satış, gelir ve kar kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırılmak suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz.

Gelir tablosu ilkelerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

Gerçekleşmemiş satışlar, gelir ve kârlar; gerçekleşmiş gibi veya gerçekleşenler gerçek tutarından fazla veya az gösterilmemelidir. Belli bir dönem veya dönemlerin gerçeğe uygun faaliyet sonuçlarını göstermek için, dönem veya dönemlerin başında ve sonunda doğru hesap kesimi işlemleri yapılmalıdır.

Belli bir dönemin satışları ve gelirleri bunları elde etmek için yapılan satışların maliyeti ve giderleri ile karşılaştırılmalıdır. Belli bir dönem veya dönemlerin başında ve sonunda maliyet ve giderleri gerçeğe uygun olarak gösterebilmek için stoklarda, alacak ve borçlarda doğru hesap kesimi işlemleri yapılmalıdır.

Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile özel tükenmeye tabi varlıklar için uygun amortisman ve tükenme payı ayrılmalıdır.

Maliyetler; maddi duran varlıklar, stoklar, onarım ve bakım ve diğer gider grupları arasında uygun bir şekilde dağıtılmalıdır. Bunlardan direkt olanları doğrudan doğruya, birden fazla faaliyeti ilgilendirenleri zaman ve kullanma faktörü dikkate alınarak tahakkuk ettirilip, dağıtılmalıdır.

Arızi ve olağanüstü niteliğe sahip kâr ve zararlar meydana geldikleri dönemde tahakkuk ettirilmeli, fakat normal faaliyet sonuçlarından ayrı olarak gösterilmelidir.

Bütün kâr ve zararlardan, önceki dönemlerin mali tablolarında düzeltme yapılmasını gerektirecek büyüklük ve niteliktekiler dışında kalanlar, dönemin gelir tablosunda gösterilmelidir.

Karşılıklar, işletmenin kârını keyfi bir şekilde azaltmak veya bir döneme ait kârı diğer döneme aktarmak amacıyla kullanılmamalıdır.

Dönem sonuçlarının tespiti ile ilgili olarak uygulana gelen değerleme esasları ve maliyet yöntemlerinde bir değişiklik yapıldığı takdirde, bu değişikliğin etkileri açıkça belirtilmelidir.

Bilanço tarihinde var olan ve sonucu belirsiz bir veya birkaç olayın gelecekte ortaya çıkıp çıkmamasına bağlı durumları ifade eden, şarta bağlı olaylardan kaynaklanan, makul bir şekilde gerçeğe yakın olarak tahmin edilebilen gider ve zararlar, tahakkuk ettirilerek gelir tablosuna yansıtılır. Şarta bağlı gelir ve kârlar için ise gerçekleşme ihtimali yüksek de olsa herhangi bir tahakkuk işlemi yapılmaz; dipnotlarda açıklama yapılır. Bu ilkeler muhasebe işlemlerinin kolaylıkla, doğru ve hızlı yapılmasında da etki sağlar.

Gelir tablosunun yukarıda yazdığımız gibi ilkeleri olsa da belli başlı özellikleri de vardır. Bu özellikleri de beş farklı başlık altında toplayabiliriz. Gelir tablosu özellikleriyle ilgili olarak. Gelir tablosu belirli dönemi kapsar. Olağan ve olağan dışı gelirleri ayrı kalemler olarak bildirir. Olağan ve olağan dışı giderlere yer verir. Gelir tablosu faaliyet detaylarını içerir. Rapor tipi ya da hesap tipi olmak üzere iki farklı şekilde hazırlanabilir.

Her yönüyle bu yazımızda işlediğimiz gelir tablosu hazırlanırken dikkat edilmesi gereken belli başlı hususlarda vardır. Yazımızın bu bölümünde gelir tablosu hazırlanırken dikkat edilecek hususları konu başlıklarıyla yazalım.

Gelir tablosu hazırlarken dikkat edilecek hususlardan bazıları:

Mali tablolar ilkelerine uygun olarak hazırlanmalıdır. Bu özellikle başka işletmelerle karşılaştırma yapılabilmesi için önemlidir. Gelir tablosunda düzenli olarak elde edilen gelirler ile düzenli olmayan gelirlerin ayrı ayrı kaydedilmesi gerekmektedir. Gelir tablosunun oluşturulması için tüm dönem sonu işlemlerinin kaydının yapılmış olması gerekmektedir. Gelir hesapları 6 ile gider hesapları ise 7 ile başlar. İşletmenin kazancı gelir hesabının alacak kısmına, masrafları ise gider hesaplarının borçlar kısmına kaydedilir. Bütün değerler brüt miktarı ile gelir tablosuna işlenmelidir. Arıza gibi olağanüstü durumlardan kaynaklanan kâr ve zararlar tabloya işlenmeli; ancak sonuç olarak normal faaliyetlerin dışında ayrıca bu tabloda belirtilmelidir.

Gelir tablosunda kesinlikle bulunması gereken bölümleri de yazarak, bu yazımızı da bitirelim.

Gelir tablosunda bulunması gereken bölümler başlıklar halinde şu şekilde olmalıdır

Net satış bilgisi. Brüt satış bilgisi. Satışlara ait indirimler. Maliyet bilgisi. Faaliyetlere ait giderler. Faaliyetlerden elde edilen kar ya da zarar bilgisi. Diğer faaliyetlere ait olağan gelirler. Diğer faaliyetlere ait olağan giderler. Olağan kar ya da olağan zarar. Olağandışı gelir bilgisi. Olağandışı gider bilgisi. Finansmana ait giderler. Dönemsel kar ya da zarar ve vergi ödemeleri.


Paylaş